Έφεση απόφασης πολιτικού δικαστηρίου

Αποφάσεις κατά των οποίων ασκείται παραδεκτά έφεση

Έφεση μπορεί να ασκηθεί κατά απόφασης Κατά γενική αρχή του διαχρονικού δικαίου, αν δεν ορίζεται διαφορετικά 989/1980 ΑΠ, ο νεότερος νόμος καταλαμβάνει και ρυθμίζει το ατέλεστο μέρος της δίκης 989/1980 ΑΠ 971/1979 ΑΠ. Κατά γενική αρχή του διαχρονικού δικονομικού δικαίου, το παραδεκτό των ενδίκων μέσων 1122/2015 ΑΠ 935/1995, το επιτρεπτό των προβαλλόμενων λόγων 935/1995 και ο χρόνος της άσκησης 935/1995 κρίνεται βάσει του νόμου που ίσχυε κατά τον χρόνο δημοσίευσης της απόφασης άρ.24 παρ.1 εδ.1 ΕισΝΚΠολΔ. Αν ασκηθεί έφεση κατά της πρωτόδικης απόφασης, και αν από την άσκηση της έφεσης μέχρι την εκδίκαση της έφεσης νεότερος νόμος αλλάξει τον τρόπο συγκρότησης της σύνθεσης του Εφετείου, τότε το Εφετείο θα συγκροτηθεί με τον τρόπο που προβλέπει ο νεότερος νόμος 989/1980 ΑΠ 971/1979 ΑΠ. Το παραδεκτό των ενδίκων μέσων προσδιορίζεται τόσο από τη διαδικασία κατά την οποία πράγματι εκδικάσθηκε η υπόθεση, όσο και από την διαδικασία που έπρεπε να τηρηθεί κατά νόμο, αλλά δεν τηρήθηκε από σφάλμα 1886/1994 ΑΠ. Το Εφετείο εφαρμόζει κατ' αρχήν τον νόμο που ίσχυε κατά τον χρόνο δημοσίευσης της πρωτόδικης απόφασης άρ.533 παρ.2 ΚΠολΔ. Αν ο νεότερος νόμος περιέχει ρητή διάταξη ότι ο νεότερος νόμος εφαρμόζεται στις εκκρεμεις ενώπιον του Εφετείου δίκες, και αν δεν παραβιάζονται συνταγματικώς προστατευόμενα δικαιώματα, τότε το Εφετείο εφαρμόζει τον νεότερο νόμο 148/2017 ΑΠ.

Αποφάσεις κατά των οποίων η έφεση είναι απαράδεκτη

Αν η απόφαση εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των μικροδιαφορών, δεν μπορεί να ασκηθεί έφεση κατά της απόφασης άρ.512 ΚΠολΔ άρ.466 ΚΠολΔ. Αν η απόφαση είναι μη οριστική, και αν δεν έχει εκδοθεί ακόμη οριστική απόφαση, δεν μπορεί να ασκηθεί έφεση κατά των οριστικών διατάξεων της μη οριστικής απόφασης άρ.513 παρ.1 εδ.3 ΚΠολΔ. Έφεση κατά οριστικής απόφασης συμπροσβάλλει και τις μη οριστικές διατάξεις της, ακόμη και αν δεν απευθύνεται εναντίον τους ρητά η έφεση άρ.513 παρ.2 ΚΠολΔ. Για τις εφέσεις που ασκούνται από 01-01-2016, η απόφαση του μονομελούς πρωτοδικείου ή του πολυμελούς προωτοδικείου που παραπέμπει την υπόθεση σε κατώτερο δικαστήριο λόγω αναρμοδιότητας του πρώτου δεν υπόκειται σε έφεση άρ.47 εδ.1 ΚΠολΔ. Για τις εφέσεις που ασκούνται από 01-01-2016, η απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που παραπέμπει την υπόθεση σε ανώτερο δικαστήριο δεν υπόκειται σε έφεση άρ.47 εδ.2 ΚΠολΔ.

Ενεργητική νομιμοποίηση

Την έφεση μπορεί να ασκήσει Αν ο διάδικος στην πρωτόβάθμια δίκη ήταν ανήλικος, και αν νόμιμοι αντιπρόσωποί του στη δίκη ήταν οι έχοντες τη γονική μέριμνα αυτού, και αν έχει ήδη ενηλικιωθεί κατά την άσκηση της έφεσης, τότε ο πλέον ενήλικος πρέπει να ασκήσει την έφεση στο όνομά του, και όχι να την ασκήσουν αντ' αυτού οι έχοντες αρχικά τη γονική μέριμνα, διαφορετικά η έφεση ασκείται απαράδεκτη από τον πλέον ενήλικο 705/2006 Εφ.Λάρισας.

Παθητική νομιμοποίηση

Η έφεση απευθύνεται Ως διάδικοι νοούνται Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, και αν η έφεση δεν απευθύνεται κατά όλων των ομοδίκων, τότε η έφεση απορρίπτεται ως απαραδέκτη άρ.517 εδ.2 ΚΠολΔ Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η έφεση δεν στρέφεται κατά των ομοδίκων, όμως πρέπει να κοινοποιείται σ' αυτούς και να καλούνται στη συζήτηση επί ποινή απαραδέκτου 336/2011 Εφ.Λάρισας. Η έφεση πρέπει να στρέφεται και κατά της πρωτόδικης απόφασης. Αν ο διάδικος στην πρωτόβάθμια δίκη ήταν ανήλικος, και αν νόμιμοι αντιπρόσωποί του στη δίκη ήταν οι έχοντες τη γονική μέριμνα αυτού, και αν έχει ήδη ενηλικιωθεί κατά την άσκηση της έφεσης, και αν ο εκκαλών έχει λάβει γνώση της ενηλικίωσης μέχρι την άσκηση της έφεσης, τότε ο εκκαλών πρέπει να στρέψει την έφεσή εναντίον του πλέον ενηλίκου και όχι εναντίων των αρχικά ασκούντων τη γονική μέριμνα αντ' αυτού, διαφορετικά η έφεση είναι απαράδεκτη ως προς τον πλέον ενήλικο 705/2006 Εφ.Λάρισας.

Προθεσμία άσκησης έφεσης

Διαδικασία Διαμονή στην Ελλάδα Διαμονή στο εξωτερικό ή αγνώστου διαμονής Έναρξη προθεσμίαςΑναστολή προθεσμίας από 1η-31η Αυγούστου
Τακτική διαδικασία 30 ημέρες άρ.518 παρ.1 ΚΠολΔ 60 ημέρες άρ.518 παρ.1 ΚΠολΔ επόμενη της επίδοσης της απόφασης άρ.144 παρ.1 ΚΠολΔΝαί άρ.147 παρ.2 ΚΠολΔ
Μισθωτική διαφορά 15 ημέρες άρ.652 παρ.1 ΚΠολΔ 30 ημέρες άρ.652 παρ.1 ΚΠολΔ επόμενη της επίδοσης της απόφασης άρ.144 παρ.1 ΚΠολΔΝαί άρ.147 παρ.2 ΚΠολΔ
Διαφορές προσβολών από δημοσιεύματα ή ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές 15 ημέρες άρ.681 Δ παρ.5 ΚΠολΔ30 ημέρες άρ.681 Δ παρ.5 ΚΠολΔ επόμενη της επίδοσης της απόφασης άρ.144 παρ.1 ΚΠολΔΝαί άρ.147 παρ.2 ΚΠολΔ
Εκούσια δικαιοδοσία (παροχή κληρονομητηρίου)20 ημέρες άρ.824 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ 20 ημέρες άρ.824 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ επόμενη της δημοσίευσης της απόφασης άρ.144 παρ.1 ΚΠολΔΌχι
Ασφαλιστικά μέτρα (νομής)10 ημέρες άρ.734 παρ.3 εδ.1 ΚΠολΔ10 ημέρες άρ.734 παρ.3 εδ.1 ΚΠολΔ επόμενη της επίδοσης της απόφασης άρ.144 παρ.1 ΚΠολΔΌχι
Ασφαλιστικά μέτρα (όχι περί λήψης ή ανάκλησης ασφαλιστικού μέτρου, περί οριστικής επίλυσης διαφοράς) 1857/2011 ΑΠ 1526/2007 ΑΠ 402/2003 ΑΠ< 30 ημέρες άρ.518 παρ.1 ΚΠολΔ 60 ημέρες άρ.518 παρ.1 ΚΠολΔ επόμενη της επίδοσης της απόφασης άρ.144 παρ.1 ΚΠολΔΝαί άρ.147 παρ.2 ΚΠολΔ
Η έφεση μπορεί να ασκηθεί και πριν την επίδοση της απόφασης, ακόμη και την ίδια την ημέρα της δημοσίευσης της απόφασης άρ.499 ΚΠολΔ. Το αν ο αντίδικος διαμένει στην Ελλάδα, στο εξωτερικό ή είναι αγνώστου διαμονής κρίνεται κατά τον χρόνο της επίδοσης. Αν η επίδοση γίνεται σε νομικό πρόσωπο, κρίσιμος για τον προσδιορισμό της έδρας είναι ο τόπος πραγματικής διοίκησής του, ως τόπος πραγματικής έδρας, και όχι απλά η καταστατική του έδρα 2/1999 ΑΠ. Αν ένας από τους διαδίκους ήταν το Δημόσιο άρ.11 κδ.26-06/10-07-1944 ή Δήμος 1476/2004 ΣτΕ κδ.26-06/10-07-1944 άρ.9 ν.3463/2006 άρ.276 παρ.1 ή άλλο ΝΠΔΔ ν.2579/1998 άρ.28 παρ.4 εδ.1, η προθεσμία που ξεκινά με την επίδοση της απόφασης αναστέλλεται για όλους τους διαδίκους 12/2002 ΑΠ 2808/2002 ΣτΕ κατά το διάστημα των δικαστικών διακοπών (από 1 Ιουλίου μέχρι 15 Σεπτεμβρίου) ν.1756/1988 άρ.11 παρ.2 328/2005 ΑΠ. Αν ένας από τους διαδίκους ήταν το Δημόσιο άρ.9 κδ.26-06/10-07-1944 ή Δήμος κδ.26-06/10-07-1944 άρ.9 ν.3463/2006 άρ.276 παρ.1, η προθεσμία της έφεσης είναι, για όλους τους διαδίκους, τουλάχιστον 30 ημέρες 328/2005 ΑΠ. Η προθεσμία της έφεσης δεν επεκτείνεται σε 30 ημέρες για όλα τα ΝΠΔΔ 183/2014 Μον.Εφ.Πατρών. Η προθεσμία ισχύει και για τον επιδόσαντα την απόφαση, όπως και για τον παραλαβόντα το δικόγραφο της έφεσης άρ.144 παρ.2 ΚΠολΔ. Αν οι διάδικοι είναι απλοί ομόδικοι, η επίδοση της έφεσης σε έναν από αυτούς αποτελεί αφετηρία προθεσμίας έφεσης μόνο γι' αυτόν, όχι και για τους υπόλοιπους άρ.75 παρ.1 ΚΠολΔ. Αν οι διάδικοι είναι αναγκαστικά ομόδικοι, η επίδοση της έφεσης σε έναν από αυτούς αποτελεί αφετηρία προθεσμίας έφεσης και για αυτόν και για τους υπόλοιπους άρ.76 παρ.1 ΚΠολΔ άρ.76 παρ.4 ΚΠολΔ. Αν η αγωγή κατατέθηκε από την 01-01-2016 και μετά, και αν ο διάδικος δεν επιδώσει την απόφαση στον αντίδικο, η προθεσμία άσκησης της έφεσης διαρκεί 2 έτη μετά τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη άρ.518 παρ.2 ΚΠολΔ άρ.1 άρ.ένατο παρ.2 ν.4335/2015. Αν η αγωγή κατατέθηκε έως 31-12-2015, και αν ο διάδικος δεν επιδώσει την απόφαση στον αντίδικο, η προθεσμία άσκησης της έφεσης διαρκεί 3 έτη μετά τη δημοσίευση της απόφασης που περατώνει τη δίκη άρ.518 παρ.2 ΚΠολΔ άρ.1 άρ.ένατο παρ.2 ν.4335/2015. Σε περίπτωση θανάτου του διαδίκου που δικαιούται έφεση, η προθεσμία αρχίζει από την επίδοση της απόφασης στους καθολικούς διαδόχους ή κληροδόχους άρ.518 παρ.3 ΚΠολΔ. Αν κατατεθεί εμπρόθεσμα έφεση, και αν κατατεθεί εκπρόθεσμα έφεση από τον εφεσίβλητο, η δεύτερη αυτή έφεση μπορεί να θεωρηθεί ως αντέφεση, εφόσον προσβάλλει τα εκκληθέντα ή τα αναγκαστικά συνεχόμενα με αυτά κεφάλαια της κατά το πρώτον εφεσίβλητης απόφασης 1716/2004 Εφ.Αθηνών 246/1979 ΑΠ.

Προθεσμία κατάθεσης προτάσεων

Για τις εφέσεις που κατατέθηκαν από 01-01-2016 και μετά, οι προτάσεις κατατίθενται έως την έναρξη της συζήτησης άρ.524 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Για τις εφέσεις που κατατέθηκαν έως 31-12-2015, αν η πρωτόδικη συζήτηση είχε διεξαχθεί κατ' αντιμωλία, οι προτάσεις κατατίθενται έως την έναρξη της συζήτησης άρ.524 παρ.2 εδ.2 ΚΠολΔ. Για τις εφέσεις που κατατέθηκαν έως 31-12-2015, αν η πρωτόδικη συζήτηση είχε διεξαχθεί ερήμην, ακολουθείται η προθεσμία κατάθεσης προτάσεων που ίσχυε και πρωτόδικα άρ.524 παρ.2 εδ.2 ΚΠολΔ 293/2005 ΑΠ.

Προβολή ισχυρισμών

Πραγματικός ισχυρισμός που αποτελεί ένσταση ή αντένσταση μπορεί να προβληθεί κατ' εξαίρεση για πρώτη φορά στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, αν αποδεικνύεται με δικαστική ομολογία του αντιδίκου 712/2008 Εφ.Πατρών. Δικαστική ομολογία του αντιδίκου υπάρχει αν αυτή περιέχει ουσιώδες πραγματικό γεγονός επιζήμιο γι' αυτόν 712/2008 Εφ.Πατρών. Η ένσταση παραγραφής μπορεί να προταθεί για πρώτη φορά στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, εφόσον τα πραγματικά περιστατικά που τη στηρίζουν περιλαμβάνονται στην αγωγή 712/2008 Εφ.Πατρών. Στις εργατικές διαφορές, η πρόσθετη παρεμβαση μπορεί να ασκηθεί και προφορικά στο πρωτόδικο δικαστήριο, αλλά δεν μπορεί να ασκηθεί προφορικά στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο 1065/2002 Εφ.Πειραιά 864/1976 ΑΠ.

Λόγοι έφεσης

Ο λόγος έφεσης που αναφέρεται σε σφάλμα της εκκαλούμενης απόφασης σχετικά με διάταξή της για το προσωρινά εκτελεστό είναι αλυσιτελής, γιατί με την έκδοση της απόφασης του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου η εκκαλούμενη γίνεται τελεσίδικη και εκτελεστή 1147/2012 Εφ.Αθηνών.

Πρόσθετοι λόγοι έφεσης

Για το παραδεκτό της άσκησης πρόσθετων λόγων έφεσης, πρέπει πριν την τιθέμενη προθεσμία να έχει συντελεστεί και η κατάθεση του δικογράφου των πρόσθετων λόγων και η επίδοσή του στον εφεσίβλητο 25/2007 ΑΠ Ολομέλεια. Η προθεσμία κατάθεσης και επίδοσης των πρόσθετων λόγων έφεσης έχει ως χρονική αφετηρία την ημέρα κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση και άρχισε η εκδίκασή της, όχι αναγκαστικά η ημέρα που ορίστηκε αρχικά προς συζήτηση, ή η οποία προσδιορίστηκε μετά από αναβολή ή ματαίωση 25/2007 ΑΠ Ολομέλεια. Αν η εφετειακή απόφαση αναιρεθεί στο σύνολό της, η παραπάνω προθεσμία έχει ως χρονική αφετηρία την ημέρα κατά την οποία εκφωνήθηκε η υπόθεση και άρχισε η εκδίκασή της στο δικαστήριο της παραπομπής 25/2007 ΑΠ Ολομέλεια. Η απόφαση αναιρείται στο σύνολό της, όταν η αναιρετική απόφαση δεν περιορίζει την αναίρεση, με σχετική διάταξη του διατακτικού της, σε ορισμένο ή ορισμένα κεφάλαια της όλης δίκης, ή ως προς μερικούς μόνο από τους διαδίκους 25/2007 ΑΠ Ολομέλεια.

Ανασταλτικό αποτέλεσμα

Περιεχόμενο ανασταλτικού αποτελέσματος

Αν δεν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν δεν έχει παρέλθει η προθεσμία της έφεσης άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση δεν είναι προσωρινά εκτέλεστή άρ.519 παρ.2 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης είναι άκυρη, επιτρέπονται όμως τα ασφαλιστικά μέτρα άρ.519 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Αν δεν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν δεν έχει παρέλθει η προθεσμία της έφεσης άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση είναι προσωρινά εκτέλεστή άρ.519 παρ.2 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση πρόκειται να εκτελεστεί κατά του αντιδίκου άρ.519 παρ.2 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης δεν είναι άκυρη από μόνο τον λόγο αυτό άρ.519 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Αν δεν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν δεν έχει παρέλθει η προθεσμία της έφεσης άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση είναι προσωρινά εκτέλεστή άρ.519 παρ.2 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση πρόκειται να εκτελεστεί κατά τρίτου άρ.519 παρ.2 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης είναι άκυρη, επιτρέπονται όμως τα ασφαλιστικά μέτρα άρ.519 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Αν δεν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν έχει παρέλθει η προθεσμία της έφεσης άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης δεν είναι άκυρη από μόνο τον λόγο αυτό άρ.519 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Αν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση δεν είναι προσωρινά εκτέλεστή άρ.521 παρ.2 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης είναι άκυρη, επιτρέπονται όμως τα ασφαλιστικά μέτρα άρ.521 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Αν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση είναι προσωρινά εκτέλεστή άρ.521 παρ.2 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση πρόκειται να εκτελεστεί κατά του αντιδίκου άρ.521 παρ.2 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης δεν είναι άκυρη από μόνο τον λόγο αυτό άρ.521 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ. Αν έχει ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση άρ.519 παρ.1 εδ.1 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση είναι προσωρινά εκτέλεστή άρ.521 παρ.2 ΚΠολΔ, και αν η απόφαση πρόκειται να εκτελεστεί κατά τρίτου άρ.521 παρ.2 ΚΠολΔ, τότε η πράξη εκτέλεσης βάσει της πρωτόδικης απόφασης είναι άκυρη, επιτρέπονται όμως τα ασφαλιστικά μέτρα άρ.521 παρ.1 εδ.2 ΚΠολΔ.

Διάρκεια ανασταλτικού αποτελέσματος

Η ανασταλτική ισχύς της έφεσης διαρκεί καθ' όλη τη διάρκεια της προθεσμίας της έφεσης άρ.519 παρ.1 ΚΠολΔ. Αν ασκηθεί εμπρόθεσμα έφεση, η ανασταλτική ισχύς της έφεσης διαρκεί μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης για την έφεση ή μέχρι να καταργηθεί με άλλο τρόπο η δευτεροβάθμια δίκη άρ.521 παρ.3 ΚΠολΔ.

Έφεση σε ασφαλιστικά μέτρα

Έφεση μπορεί να ασκηθεί και επί αποφάσεων ασφαλιστικών μέτρων νομής και κατοχής άρ.734 παρ.3 εδ.1 ΚΠολΔ. Η προθεσμία είναι δέκα ημέρες και αρχίζει από την επομένη της επίδοσης της απόφασης άρ.734 παρ.3 εδ.1 ΚΠολΔ. Η προθεσμία της έφεσης και η άσκησή της δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα αλλά μπορεί να γίνει αίτηση αναστολής κατά το άρ.912 ΚΠολΔ (Αναστολή σε ανακοπή ή έφεση προσωρινά εκτελεστής απόφασης) άρ.734 παρ.3 ΚΠολΔ άρ.734 παρ.4 ΚΠολΔ. Αν απόφαση διατάξει ασφαλιστικά μέτρα, και αν βάσει της απόφασης επισπευθεί αναγκαστική εκτέλεση, και αν ασκηθεί ανακοπή κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης, τότε η ανακοπή εκδικάζεται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων 298/2003 ΑΠ. Κατά της σχετικής απόφασης επί της ανακοπής δεν μπορεί να ασκηθεί έφεση 298/2003 ΑΠ. Η έφεση επί ασφαλιστικών μέτρων επί διατάραξης ή αποβολής από την νομή πρέπει να συζητηθεί και να εκδοθεί η απόφαση εντός της προθεσμίας ενός έτους από την διατάραξη ή την αποβολή 2678/2011 Πολ.Πρ.Αθηνών. Η άσκηση της τακτικής αγωγής περί νομής διακόπτει την παραγραφή 2678/2011 Πολ.Πρ.Αθηνών.