Αδικαιολόγητος πλουτισμός

Αν κάποιος γίνει πλουσιότερος χωρίς νόμιμη αιτία από την περιουσία ή με ζημία άλλου, έχει υποχρέωση να αποδώσει την ωφέλεια άρ.904 ΑΚ. Αν ο πλουτισμός δεν καλύπτεται από έγκυρη βούληση του ζημιωθέντος, ο πλουτισμός είναι αδικαιολόγητος 1627/2010 ΑΠ. Αν ο πλουτισμός επέρχεται κατ' εξαίρεση της βούλησης του νομοθέτη, η οποία συνάγεται σαφώς από συγκεκριμένες διατάξεις ή και από το γενικότερο πνεύμα του νόμου, όπως επί αποσβεστικής προθεσμίας ή παραγραφής, ο πλουτισμός είναι αδικαιολόγητος 1627/2010 ΑΠ. Αν ο πλουτισμός επέρχεται ως αντάλλαγμα που παρέχει ο λήπτης του πλουτισμού, δηλαδή αποτελεί οικονομική θυσία του λήπτη έναντι του αποκτώμενου πλουτισμού, ισάξια με τον πλουτισμό, τότε ο πλουτισμός δεν είναι αδικαιολόγητος 1627/2010 ΑΠ. Ως πλουτισμός νοείται κάθε βελτίωση της περιουσιακής κατάστασης του εναγομένου, δηλαδή είτε θετική επαύξηση της περιουσίας του είτε αποθετική, με αποφυγή ελάττωσης της περιουσίας του 12/2013 ΑΠ.

Στοιχεία αγωγής αδικαιολόγητου πλουτισμού

Η αξίωση βάσει αδικαιολόγητου πλουτισμού ασκείται όταν δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη θεμελίωση αξίωσης από σύμβαση ή αδικοπραξία 28/2010 ΑΠ, γιατί διαφορετικά υπάρχει νόμιμη αιτία 28/2010 ΑΠ. Στοιχεία απαραίτητα για το ορισμένο αγωγής αδικαιολογήτου πλουτισμού είναι: Αν η κύρια βάση της αγωγής είναι ο αδικαιολόγητος πλουτισμός, και η αγωγή αφορά σε πλουτισμό του εναγομένου από άκυρη σύμβαση, τότε στοιχεία της αγωγής αποτελούν και η ακυρότητα της σύμβασης και τα περιστατικά που συνεπάγονται την ακυρότητα της σύμβασης 22/2003 ΑΠ Ολομέλεια 990/2012 ΑΠ. Αν η κύρια βάση της αγωγής είναι η σύμβαση, και ο αδικαιολόγητος πλουτισμός προβάλλεται ως επικουρική βάση της αγωγής για την περίπτωση που η σύμβαση κριθεί άκυρη, τότε ως στοιχείο της αγωγής απαιτείται η ακυρότητα της σύμβασης, χωρίς να απαιτείται και η προβολή των περιστατικών που συνεπάγονται την ακυρότητα της σύμβασης 22/2003 ΑΠ Ολομέλεια. Αν η κύρια βάση της αγωγής είναι η αδικοπραξία, και ο αδικαιολόγητος πλουτισμός προβάλλεται ως επικουρική βάση της αγωγής, τότε στοιχείο της αγωγής ως προς την βάση του αδικαιολογήτου πλουτισμού είναι η ωφέλεια που αποκόμισε ο εναγόμενος από την αδικοπραξία 28/2010 ΑΠ. Αν η κύρια βάση της αγωγής είναι η αδικοπραξία, και ο αδικαιολόγητος πλουτισμός προβάλλεται ως επικουρική βάση της αγωγής, και ο εναγόμενος προτείνει ένσταση αποσβεστική της αδικοπραξίας, και η ένσταση γίνει δεκτή, τότε θα ενεργοποιηθεί η επικουρική αγωγική αξίωση για την ωφέλεια του αδικοπραγήσαντα και το δικαστήριο θα εξετάσει το βάσιμο της αξίωσης 28/2010 ΑΠ. Ο ισχυρισμός ότι ο πλουτισμός σώζεται δεν αποτελεί στοιχείο της θεμελίωσης αδικαιολόγητου πλουτισμού, αλλά ένσταση του εναγομένου 294/1981 ΑΠ Ολομέλεια 1316/2011 ΑΠ.

Αδικαιολόγητος πλουτισμός και παραγραφή απαίτησης

Αν η απαίτηση παραγραφεί, δεν χωρεί αγωγή αδικαιολογήτου πλουτισμού, γιατί ο πλουτισμός που απομένει στον οφειλέτη είναι νόμιμος 93/1996 ΑΠ 54/1965 ΑΠ. Αν η κύρια απαίτηση παραγράφηκε, και ο νόμος προβλέπει ρητώς αξίωση από αδικαιολόγητο πλουτισμό σε περίπτωση παραγραφής της κύριας απαίτησης, τότε η αγωγή αδικαιολογήτου πλουτισμού είναι νόμω βάσιμη και μετά την παραγραφή της κύριας απαίτησης. Ρητή πρόβλεψη για αξίωση αδικαιολογήτου πλουτισμού μετά την παραγραφή της κύριας απαίτησης υπάρχει στην απαίτηση από επιταγή. Ρητή πρόβλεψη για αξίωση αδικαιολογήτου πλουτισμού μετά την παραγραφή της κύριας απαίτησης υπάρχει στην απαίτηση αποζημίωσης από αδικοπραξία για ό,τι περιήλθε στον πλουτίσαντα άρ.938 ΑΚ 368/2012 ΑΠ. Ως περιελθόν, για αξίωση αδικαιολογήτου πλουτισμού από παραγεγραμμένη απαίτηση αδικοπραξίας, νοείται ό,τι περιήλθε στον αδικοπραξήσαντα από την τέλεση της αδικοπραξίας και ό,τι αυτός ωφελήθηκε εξ' αυτής, και όχι ό,τι αυτός ωφελήθηκε συνεπεία της επελθούσας παραγραφής, καθώς αυτή αποτελεί νόμιμη αιτία πλουτισμού 368/2012 ΑΠ.

Σε υπαναχώρηση από πώληση

Σε περίπτωση υπαναχώρησης από πώληση, το καταβληθέν τίμημα μπορεί να αναζητηθει κατά τις διατάξεις του αδικαιολογήτου πλουτισμού. Η τοκοφορία του ως άνω ποσού ξεκινά όχι από την καταβολή του ποσού αλλά από τότε που ο οφειλέτης έμαθε για την υπαναχώρηση 265/1994 Πολ.Πρ.Σερρών 1241/1990 Εφ.Θεσσαλονίκης.

Χρονικό σημείο επέλευσης του αδικαιολόγητου πλουτισμού

Επί αγωγής αδικαιολόγητου πλουτισμού, κρίσιμο χρονικό σημείο για τον υπολογισμό της αξίας του πλουτισμού είναι ο χρόνος κατά τον οποίο περιήλθε ο πλουτισμός στον λήπτη 23/2013 Πολ.Πρ.Ρόδου 11/1999 Πολ.Πρ.Λασιθίου, όχι ο χρόνος επίδοσης της αγωγής ή συζήτησής της 600/1986 ΑΠ 23/2013 Πολ.Πρ.Ρόδου. Αν μεταξύ του χρόνου περιέλευσης του πλουτισμού και του χρόνου άσκησης της αγωγής επήλθε διάστημα τέτοιο ώστε να μειώθηκε η αξία του νομίσματος, ο δικαιούχος, αναφέροντας τα κρίσιμα πραγματικά περιστατικά στην αγωγή του, μπορεί να αιτηθεί την αξία που είχε ο πλουτισμός, κατά την αξία του νομίσματος κατά τον χρόνο περιέλευσης του πλουτισμού, υπολογιζόμενο με την αντίστοιχη αξία του νομίσματος κατά την άσκηση της αγωγής 11/1999 Πολ.Πρ.Λασιθίου.

Σε εργάτες - υπαλλήλους

Οι εργάτες ή υπάλληλοι που έχουν άκυρη σύμβαση εργασίας δικαιούνται Αν η σχετική αγωγή αναφέρει ως βάση για τα κονδύλια αυτά μόνο τον αδικαιολόγητο πλουτισμό, η αγωγή είναι νόμω αβάσιμη ως προς τα σχετικά κονδύλια, γιατί υφίσταται νόμιμη βάση πέραν του αδικαιολόγητου πλουτισμού.